განვითარების პროექტებით გამოწვეული იძულებითი განსახლება – თანამედროვე მიდგომები და საქართველოს გამოწვევები

განვითარების პროექტებით გამოწვეული იძულებითი განსახლება – თანამედროვე მიდგომები და საქართველოს გამოწვევები უკანასკნელ წლებში საქართველოში არაერთი მსხვილმასშტაბიანი ინფრასტრუქტურული, ენერგეტიკული თუ ტურიზმის ხელშემწყობი პროექტი განხორციელდა, რომელთაც დადებით შედეგებთან ერთად, ხშირად, თან ახლდა პროექტების ზეგავლენის ქვეშ მოქცეული ადამიანების იძულებითი გასახლება. იძულებით გასახლებას, როგორც წესი, მოჰყვება ადგილობრივი წარმოების სისტემის მოშლა, საქმიანობისა და შემოსავლის წყაროების გაქრობა, სათემო სტრუქტურისა და სოციალური ქსელის შესუსტება; ადამიანები შესაძლოა …

განვითარების პროექტებით გამოწვეული იძულებითი განსახლება - თანამედროვე მიდგომები და საქართველოს გამოწვევები

უკანასკნელ წლებში საქართველოში არაერთი მსხვილმასშტაბიანი ინფრასტრუქტურული, ენერგეტიკული თუ ტურიზმის ხელშემწყობი პროექტი განხორციელდა, რომელთაც დადებით შედეგებთან ერთად, ხშირად, თან ახლდა პროექტების ზეგავლენის ქვეშ მოქცეული ადამიანების იძულებითი გასახლება. იძულებით გასახლებას, როგორც წესი, მოჰყვება ადგილობრივი წარმოების სისტემის მოშლა, საქმიანობისა და შემოსავლის წყაროების გაქრობა, სათემო სტრუქტურისა და სოციალური ქსელის შესუსტება; ადამიანები შესაძლოა აღმოჩნდნენ ისეთ გარემოში, სადაც ნაკლები რესურსი მოიპოვება ან მათი სოციალური და პროდუქტიული უნარები ნაკლებად გამოყენებადია.

იძულებითი გასახლება ზეგავლენას ახდენს არამარტო გადასახლებულ ადამიანებზე/თემებზე, არამედ დარჩენილ მოსახლეობაზეც (ადამიანთა ჯგუფი, რომელიც თავად არ გადაადგილდა, მაგრამ ზარალდება მეზობლებისა და რესურსებზე ხელმისაწვდომობის დაკარგვის გამო) და მასპინძელ მოსახლეობაზე (ადამიანები/თემები, რომლებიც იღებენ გადასახლებულ პირებს, რამაც შესაძლოა დადებითი ან უარყოფითი ზემოქმედება იქონიოს მათზე). ამდენად, იმ შემთხვევაში, თუ განვითარების პროექტების განხორციელებისას, ადგილი აქვს იძულებით გასახლებას, მნიშვნელოვანია, რომ პროექტების დაგეგმვისას, ადრეულ ეტაპზევე იქნეს დადგენილი გასახლების საჭიროება, დეტალურად დაიგეგმოს და შემდგომ მონიტორინგი გაეწიოს განსახლების პროცესს, რათა საბოლოო ჯამში, მინიმუმამდე იქნეს დაყვანილი გასახლების საჭიროება და გადასახლებულმა ადამიანებმა აღიდგინონ განსახლებით გამოწვეული დანაკარგები. 


საინფორმაციო ბროშურა ამომრჩევლებისათვის – გააკეთეთ ინფორმირებული არჩევანი!

საინფორმაციო ბროშურა ამომრჩევლებისათვის - გააკეთეთ ინფორმირებული არჩევანი!

საინფორმაციო ბროშურა ამომრჩევლებისათვის - გააკეთეთ ინფორმირებული არჩევანი!


რეკომენდაციები გარემოს დაცვისა და ენერგეტიკის სფეროში გასატარებელი ღონისძიებების შესახებ

news_21439

უკანასკნელი წლების განმავლობაში, გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების გამოყენების სფეროში გატარებულმა დაუგეგმავმა და ნაჩქარევმა რეფორმებმა, დიდი ზიანი მოუტანა როგორც გარემოს, ისე საქართველოს მოსახლეობას.

უკანასკნელი წლების განმავლობაში, გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების გამოყენების სფეროში გატარებულმა დაუგეგმავმა და ნაჩქარევმა რეფორმებმა, დიდი ზიანი მოუტანა როგორც გარემოს, ისე საქართველოს
მოსახლეობას.


საზოგადოების მონაწილეობა ტყის მართვაში – სახელმძღვანელო

საზოგადოების მონაწილეობა ტყის მართვაში - სახელმძღვანელო ტყეები ფასდაუდებელ სამსახურს უწევენ ქვეყნის მოსახლეობას: ამარაგებენ სამასალე და საშეშე მერქნით,  საკვებით – კენკრით, სოკოთი და სამკურნალო მცენარეებით, ასევე ტყის ეკოსისტემებზე დამოკიდებული ნადირ-ფრინველით; ხელს უწყობენ კლიმატის რეგულაციას, ეროზიის კონტროლს, სასმელი წყლის ხარისხის შენარჩუნებას, მდინარეებში ბუნებრივი რეჟიმის დაცვას; უდიდესია ტყეების კულტურული და სულიერი მნიშვნელობა: მრავალი ცივილიზაციისა და კულტურის წარმოშობა და ისტორია ტყეებთან არის დაკავშრებული. ტყეებს აქვთ …

საზოგადოების მონაწილეობა ტყის მართვაში - სახელმძღვანელო

ტყეები ფასდაუდებელ სამსახურს უწევენ ქვეყნის მოსახლეობას: ამარაგებენ სამასალე და საშეშე მერქნით, 
საკვებით - კენკრით, სოკოთი და სამკურნალო მცენარეებით, ასევე ტყის ეკოსისტემებზე დამოკიდებული ნადირ-ფრინველით; ხელს უწყობენ კლიმატის რეგულაციას, ეროზიის კონტროლს, სასმელი წყლის ხარისხის შენარჩუნებას, მდინარეებში ბუნებრივი რეჟიმის დაცვას; უდიდესია ტყეების კულტურული და სულიერი მნიშვნელობა: მრავალი ცივილიზაციისა და კულტურის წარმოშობა და ისტორია ტყეებთან არის დაკავშრებული. ტყეებს აქვთ უდიდესი რეკრეაციული და ტურისტული პოტენციალი. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ტყეები სოფლად მცხოვრები მოსახლეობისათვის: გარდა ზემოთჩამოთვლისისა, ტყეებიდან იღებენ მეორეხარისხოვან მერქნულ პროდუქციას (წნელი, ფიჩხი, ჭიგო, სარი და სხვ.), რომლებიც ესოდენ აუცილებელია მათი ყოველდღიური ცხოვრებისათვის ასევე იყენებენ პირუტყვის საძოვრად. 


გარემოსდაცვითი პოლიტიკის, ინსტიტუციური მოწყობის და რეგულირების მექანიზმების ხარვეზების ანალიზი

გარემოსდაცვითი პოლიტიკის, ინსტიტუციური მოწყობის და რეგულირების მექანიზმების ხარვეზების ანალიზი ბოლო ათწლეულების განმავლობაში ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის დაცვა და გაუმჯობესება მნიშვნელოვან ამოცანას წარმოადგენს მსოფლიოს მრავალი ქვეყნისათვის. მოწინავე ქვეყნები პერიოდულად იმუშავებენ სახელმწიფო პოლიტიკას, სტრატეგიებს, პროგრამებსა და გეგმებს ჰაერის ხარისხის მართვასთან დაკავშირებული პრიორიტეტული პრობლემების გადასაჭრელად. საქართველოს კანონი „ატმოსფერული ჰაერის დაცვის შესახებ“ ითვალისწინებს რიგი გარემოსდაცვითი მექანიზმების გამოყენებას, ჰაერის ხარისხის მართვის მიზნით. ამ მექანიზმებიდან ზოგიერთი მოქმედებს პრაქტიკაში, …

გარემოსდაცვითი პოლიტიკის, ინსტიტუციური მოწყობის და რეგულირების მექანიზმების ხარვეზების ანალიზი

ბოლო ათწლეულების განმავლობაში ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის დაცვა და გაუმჯობესება მნიშვნელოვან ამოცანას წარმოადგენს მსოფლიოს მრავალი ქვეყნისათვის. მოწინავე ქვეყნები პერიოდულად იმუშავებენ სახელმწიფო პოლიტიკას, სტრატეგიებს, პროგრამებსა და გეგმებს ჰაერის ხარისხის მართვასთან დაკავშირებული პრიორიტეტული პრობლემების გადასაჭრელად.

საქართველოს კანონი „ატმოსფერული ჰაერის დაცვის შესახებ“ ითვალისწინებს რიგი გარემოსდაცვითი მექანიზმების გამოყენებას, ჰაერის ხარისხის მართვის მიზნით. ამ მექანიზმებიდან ზოგიერთი მოქმედებს პრაქტიკაში, ზოგიერთი მათგანი კვლავაც აუმოქმედებელი რჩება შესაბამისი კანონმდებლობის ან კანონქვემდებარე აქტების მიუღებლობის, ასევე ქვეყანაში სათანადო ტექნიკური, ფინანსური და ადამიანური შესაძლებლობების არარსებობის გამო. ზოგიერთი ე.წ. გარემოსდაცვითი ინსტრუმენტი, რომელიც ფართოდ გამოიყენება მოწინავე ქვეყნებში, საქართველოში არც კანონმდებლობით არის  გათვალისწინებული და არც პრაქტიკაში გამოიყენება.


როგორ კლავენ თერგს

როგორ კლავენ თერგს

tergiროგორ კლავენ თერგს


როგორ კლავენ თერგს – საინფორმაციო ფურცელი დარიალის ჰიდროელექტროსადგურის შესახებ.

DSC_0168

დამტკიცებული (ნებადართული) სახით პროექტის განხორციელების შემთხვევაში, დარიალის ჰესის მშენებლობა და ოპერირება გამოიწვევს დარიალის ხეობის ეკოსისტემის ეკოლოგიური და კულტურული ღირებულებების დეგრადაციას და გააძლიერებს ბუნებრივი კატასტროფების ალბათობას. პროექტით გამოწვეულ ზიანთან შედარებით, ქვეყნის მიერმიღებული ეკონომიკური სარგებელი უმნიშვნელო იქნება.

დამტკიცებული (ნებადართული) სახით პროექტის განხორციელების შემთხვევაში, დარიალის ჰესის მშენებლობა და ოპერირება გამოიწვევს დარიალის ხეობის ეკოსისტემის ეკოლოგიური და კულტურული ღირებულებების დეგრადაციას და გააძლიერებს ბუნებრივი კატასტროფების ალბათობას. პროექტით გამოწვეულ ზიანთან შედარებით, ქვეყნის მიერმიღებული ეკონომიკური სარგებელი უმნიშვნელო იქნება.


ინფორმაცია ნამახვანის ჰიდროელექტროსადგურების კასკადის პროექტის შესაძლო ზეგავლენის ქვეშ მოქცეული მოსახლეობისთვის

ინფორმაცია ნამახვანის ჰიდროელექტროსადგურების კასკადის პროექტის შესაძლო ზეგავლენის ქვეშ მოქცეული მოსახლეობისთვის ნამახვანის ჰიდროელექტროსადგურების კასკადი სამი კაშხალისგან შედგება: ტვიშის, ნამახვანის და ჟონეთის ჰიდროელექტროსადგურები, რომელთა საპროექტო ტერიტორიაც მდინარე რიონზე მდებარეობს, არსებული ლაჯანურისა და გუმათის ჰიდროელექტროსადგურებს შორის, რომლებიც სამ ადმინისტრაციულ ტერიტორიულ ერთეულს მიეკუთვნება: ცაგერს, წყალტუბოსა და ტყიბულს. სამშენებლო სამუშაოებმა შესაძლოა გაზარდოს მეწყერებისა და ეროზიების წარმოქმნის ალბათობა. ყველაზე კრიტიკული სექცია არის სოფელ კორენიშის ბოლო. დაახლოებით 2 კილო …

ინფორმაცია ნამახვანის ჰიდროელექტროსადგურების კასკადის პროექტის შესაძლო ზეგავლენის ქვეშ მოქცეული მოსახლეობისთვის

ნამახვანის ჰიდროელექტროსადგურების კასკადი სამი კაშხალისგან შედგება: ტვიშის, ნამახვანის და ჟონეთის ჰიდროელექტროსადგურები, რომელთა საპროექტო ტერიტორიაც მდინარე რიონზე მდებარეობს, არსებული ლაჯანურისა და გუმათის ჰიდროელექტროსადგურებს შორის, რომლებიც სამ ადმინისტრაციულ ტერიტორიულ ერთეულს მიეკუთვნება: ცაგერს, წყალტუბოსა და ტყიბულს.

სამშენებლო სამუშაოებმა შესაძლოა გაზარდოს მეწყერებისა და ეროზიების წარმოქმნის ალბათობა. ყველაზე კრიტიკული სექცია არის სოფელ კორენიშის ბოლო. დაახლოებით 2 კილო მეტრის სიგრძეზე მდინარის ორივე ნაპირი არამყარია. წყალსაცავის დატბორვისა და წყლის დონის სწრაფი რეგულირების შემთხვევაში ქანობის არასტაბილურობა შესაძლოა გაიზარდოს და დააზარალოს სოფლის რამოდენიმე სახლი.


საქართველოში ჰესების პროექტების განხორციელებასთან დაკავშირებული გამოწვევები

khudoni photoes 018

ბოლო რამოდენიმე წლის განმავლობაში საქართველოს მთავრობა ცდილობს  ქვეყანა წარმოაჩინოს როგორც უახლოეს მომავალში რეგიონში წამყვანი ენერგო- ექსპორტიორი ქვეყანა, რისთვისაც იგეგმება 30-მდე დიდი და საშუალო ჰესის მშენებლობა (დადგმული სიმძლავრე 2000 მგვტ). მათ რიცხვში შედის ხუდონ ჰესისა და ნამახვანის ჰესების კასკადის მშენებლობაც. აღნიშნული გეგმების განხორციელების შემთხვევაში მნიშვნელოვანი ზიანი მიადგება ბუნებრივ და სოციალურ გარემოს, წყლის ქვეშ აღმოჩნდება 3000 ჰექტარზე მეტი სასოფლო-სამეურნეო სავარგული და ტყის მასივები, …

ბოლო რამოდენიმე წლის განმავლობაში საქართველოს მთავრობა ცდილობს  ქვეყანა წარმოაჩინოს როგორც უახლოეს მომავალში რეგიონში წამყვანი ენერგო- ექსპორტიორი ქვეყანა, რისთვისაც იგეგმება 30-მდე დიდი და საშუალო ჰესის მშენებლობა (დადგმული სიმძლავრე 2000 მგვტ). მათ რიცხვში შედის ხუდონ ჰესისა და ნამახვანის ჰესების კასკადის მშენებლობაც.

აღნიშნული გეგმების განხორციელების შემთხვევაში მნიშვნელოვანი ზიანი მიადგება ბუნებრივ და სოციალურ გარემოს, წყლის ქვეშ აღმოჩნდება 3000 ჰექტარზე მეტი სასოფლო-სამეურნეო სავარგული და ტყის მასივები, ათასობით ადამიანს კი, იძულებით 
მოუწევს საკუთარი მიწა-წყლის დატოვება ადექვატური კომპენსაციის გარეშე. 


გარემოსთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში საზოგადოების მონაწილეობის უზრუნველსაყოფად მინიმალური სტანდარტების დამკვიდრება საქართველოში

გარემოსთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში საზოგადოების მონაწილეობის უზრუნველსაყოფად მინიმალური სტანდარტების დამკვიდრება საქართველოში - რეკომენდაციები საზოგადოებას არ აქვს საშუალება მონაწილეობა მიიღოს საკანონმდებლო გადაწყვეტილებების მიღებაში. ხშირ შემთხვევაში, საკანონმდებლო ინიციატივების შესახებ საზოგადოება იგებს მაშინ, როდესაც კანონპროექტი განხილვის ბოლო ეტაპებზეა. ამ ხარვეზის აღმოსაფხვრელად, დაინტერესებულ პირებს უნდა მიეცეთ საშუალება ადრეულ ეტაპზე გაეცნონ კანონპროექტებს და წარმოადგინონ თავიანთი შენიშვნები და მოსაზრებები. 

გარემოსთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში საზოგადოების მონაწილეობის უზრუნველსაყოფად მინიმალური სტანდარტების დამკვიდრება საქართველოში - რეკომენდაციები

საზოგადოებას არ აქვს საშუალება მონაწილეობა მიიღოს საკანონმდებლო გადაწყვეტილებების მიღებაში. ხშირ შემთხვევაში, საკანონმდებლო ინიციატივების შესახებ საზოგადოება იგებს მაშინ, როდესაც კანონპროექტი განხილვის ბოლო ეტაპებზეა. ამ ხარვეზის აღმოსაფხვრელად, დაინტერესებულ პირებს უნდა მიეცეთ საშუალება ადრეულ ეტაპზე გაეცნონ კანონპროექტებს და წარმოადგინონ თავიანთი შენიშვნები და მოსაზრებები. 

აღსანიშნავია, რომ ორჰუსის კონვენცია სახელმწიფო ორგანოებს ავალდებულებს უზრუნველყოს საზოგადოების მონაწილეობა აღმასრულებელი დებულებების და/ან საყოველთაოდ მისაღები სამართლებრივად სავალდებულო ნორმატიული დოკუმენტების შემუშავების პროცესში. აქედან გამომდინარე, ჩვენ ვთავაზობთ იმ მინიმალური პირობების დანერგვას, რომლის შესრულებაც კანონპროექტების შემუშავებაში დაინტერესებული მხარეების ჩართვას შეუწყობს ხელს. კერძოდ, ჩვენი შეთავაზება გულისხმობს სახელმწიფო უწყებამ, რომელიც მოცემულ კანონპროექტზე მუშაობს, თავის ვებ-გვერდზე გამოაქვეყნოს კანონპროექტის განსახილველი ვარიანტი და მოაწყოს მისი საჯარო განხილვა.


Page 12 of 22« First...1011121314...20...Last »